Łódź (stad)

Łódź
Stad in Polen Vlag van Polen
POL Łódź flag.svgPOL Łódź COA.svg
Łódź (stad)
Łódź (stad)
Situering
WoiwodschapŁódź
Districtstadsdistrict
Coördinaten51° 46′ NB, 19° 27′ OL
Algemeen
Oppervlakte293,25 km²
Inwoners (2017)693.797
(2593 inw./km²)
Overig
Identificatiecode10610
Websitelodz.pl
Portaal  Portaalicoon  Polen

Łódź (Geluidsfragment [wut͡ɕ] (info / uitleg)) is met 693.797 inwoners (2017) de derde stad van Polen. De stad ligt 130 km ten zuidwesten van Warschau, ongeveer op het geografische middelpunt van het land en is de hoofdstad van het gelijknamige woiwodschap.

Het is een jonge stad, die haar stormachtige groei halverwege de negentiende eeuw te danken had aan de textielindustrie. Łódź verwierf faam als het Manchester van het Oosten. De bevolking steeg van 13.000 in 1840 tot 506.000 in 1913. De stad was in 1892 het decor van de eerste algemene staking in Polen. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was Łódź een van de dichtstbevolkte steden ter wereld.

Łódź heeft een van de grootste joodse begraafplaatsen (180.000 graven) van Europa. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog was ruim 34% van de inwoners joods. In 1939 bezette nazi-Duitsland de stad, die in 1940 Litzmannstadt ging heten, naar generaal Karl Litzmann. Meer dan 300.000 mensen kwamen in het Getto van Łódź te wonen, dat in augustus 1944 vernietigd werd. Slechts negenhonderd mensen overleefden.

Karakteristiek in het stadsbeeld zijn de textielfabrieken en fabrikantenvilla's in neostijlen en jugendstil. Daartoe behoort de villa van Leopold Rudolf Kindermann (ulica Wólczańska 31), een van de belangrijkste jugendstilgebouwen in Polen. De Witte Fabriek (ulica Piotrkowska 282) staat symbool voor de geschiedenis van de textielindustrie, die van heinde en verre (Duitsland, Rusland, Oostenrijk) arbeiders aantrok. Interessant is ook het Grand Hotel (ulica Piotrkowska 72), een eeuw geleden een van de grootste en voornaamste hotels in Europa. Aan de ulica Piotrkowska staan nog vele andere belangwekkende gebouwen. Deze straat meet ruim vier kilometer en is een van de langste winkelstraten in Europa.

Dankzij haar centrale ligging heeft de stad een luchthaven en het grootste goederenstation van Polen. Het is tevens een belangrijke handelsstad (beurzen).