Nedersaksisch

Nedersaksisch (Neddersaksies)
Gesproken inNederland, Duitsland, Denemarken
Sprekers4,8 Miljoen
Taalfamilie
Dialecten
AlfabetLatijn
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1-
ISO 639-2nds
ISO 639-3nds
Portaal  Portaalicoon  Taal
Taalgebied

Het Nedersaksisch is een in Nederland en Duitsland officieel erkende taal die bestaat uit een groep niet-gestandaardiseerde Nederduitse dialecten. Deze worden voornamelijk gesproken in het noordelijke deel van Duitsland en in het noordelijke en oostelijke deel van Nederland (de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel, de Gelderse regio's Veluwe en Achterhoek, en de Stellingwerven in het zuiden van Friesland). Nedersaksisch is naast het Limburgs en het Fries een van de drie officiële streektalen in Nederland, maar heeft niet, zoals het Fries, de status van ‘tweede rijkstaal’.

Nederland erkent het Nedersaksisch officieel als taal en zegt er beperkte steun aan toe, zoals geformuleerd in een convenant, dat werd ondertekend op 10 oktober 2018. Daarmee heeft het Nedersaksisch de facto een status 3 van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden, hoewel het convenant aangeeft dat er geen juridische verplichtingen aan verbonden zijn. Duitsland heeft het Europees handvest voor regionale en minderheidstalen geratificeerd (1998), in de Europese Unie is het echter een officieel erkende streektaal. De taalcode (ISO 639-2) van het Nedersaksisch is nds.

Voor het aantal sprekers in Nederland zijn geen betrouwbare actuele cijfers voor handen.[1] In 2003 sprak in de betreffende gebieden 28% van de ouders Nedersaksisch, maar bij hun kinderen lag dit aandeel lager.[2] In 2012 is dit aantal gezakt naar respectievelijk 15% (ouders) en 2% (kinderen).[3] In Duitsland werd het aantal sprekers in 1984 op 5,5 miljoen geschat,[4] en zijn er geen actuele cijfers bekend. Er bestaan nog enkele kleinere gemeenschappen in Polen, Rusland en Denemarken. Het Oost-Nederduits is zeer verwant maar hoort volgens de definitie niet bij het Nedersaksisch. Het Nederduits kan daarentegen wel als een overkoepelende term worden beschouwd.