Westerlauwers Fries

  • fries (frysk)
    gesproken in friesland, groningen
    vitaliteit 4. onveilig
    taalfamilie

    indo-europees

    • germaans
      • west-germaans
        • ingveoons (anglo-fries)
          • fries
            • westerlauwers fries
    dialecten
    • kleifries (in de kleistreek)
    • woudfries (in de friese wouden)
    • zuidwesthoeks (in de zuidwesthoek)
    • hindeloopers (in hindeloopen)
    • aasters en westers (op resp. oost- en west-terschelling)
    • schiermonnikoogs of eilanders (op schiermonnikoog)
    • appelskyster frys rondom appelscha: met als basis het fries van de 19e-eeuwse veenarbeiders: met een 'harde'g, ao in plaats van oa-klank
    creoolse talen
    stadsfries
    alfabet latijns
    officiële status
    officieel in

    vlag van nederland nederland

    • friesland
    taalcodes
    iso 639-1 fy
    iso 639-2 fry
    iso 639-3 fry
    portaal  portaalicoon   taal
    de taalsituatie in noord-nederland
    bestand:examen in de friese taal-523211.ogvmedia afspelen
    schriftelijk en mondeling examen in de friese taal in 1946

    westerlauwers fries (kortweg fries, in het fries: frysk) is het fries dat gesproken wordt in de nederlandse provincie friesland en in enkele dorpen van het westerkwartier van de provincie groningen. deze taal wordt doorgaans fries genoemd en ook in dit artikel wordt hiermee de westerlauwerse variant bedoeld. tot in de late middeleeuwen werd een oudere vorm van het westerlauwers fries ook in delen van noord-holland gesproken: op texel en wieringen, in west-friesland en in waterland. de tegenhanger van het westerlauwers fries is het oosterlauwers fries, dat tot aan het einde van de middeleeuwen in de groninger ommelanden en in oost-friesland werd gesproken. de enige daarvan resterende variant, het saterfries, wordt nog gebruikt in enkele vroeger geïsoleerde dorpen in de gemeente saterland (tussen leer en oldenburg).

    van het fries bestaat een variant die wordt of werd gesproken langs de noordzeekust en op de eilanden in de duitse bocht tot aan de grens tussen duitsland en denemarken. deze variant staat bekend als het noord-fries en valt uiteen in een groot aantal sterk verschillende dialecten die in kleine regio's worden of werden gesproken doordat de gemeenschappen in dit gebied vroeger ten opzichte van elkaar geïsoleerd waren en weinig onderling contact onderhielden.

    het huidige fries stamt af van het oudfries, dat een sterke overeenkomst vertoonde met het oudengels, waarvan enkele overeenkomsten met het engels nog steeds zijn terug te vinden in het moderne fries.

  • status
  • standaardfries
  • dialecten
  • klankleer
  • aantal sprekers
  • verwante talen
  • voorbeelden
  • frisisme
  • zie ook
  • literatuur
  • externe links

Fries (Frysk)
Gesproken in Friesland, Groningen
Vitaliteit 4. Onveilig
Taalfamilie

Indo-Europees

Dialecten
Creoolse talen
Alfabet Latijns
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1 fy
ISO 639-2 fry
ISO 639-3 fry
Portaal  Portaalicoon   Taal
De taalsituatie in Noord-Nederland
Schriftelijk en mondeling examen in de Friese taal in 1946

Westerlauwers Fries (kortweg Fries, in het Fries: Frysk) is het Fries dat gesproken wordt in de Nederlandse provincie Friesland en in enkele dorpen van het Westerkwartier van de provincie Groningen. Deze taal wordt doorgaans Fries genoemd en ook in dit artikel wordt hiermee de Westerlauwerse variant bedoeld. Tot in de late Middeleeuwen werd een oudere vorm van het Westerlauwers Fries ook in delen van Noord-Holland gesproken: op Texel en Wieringen, in West-Friesland en in Waterland. De tegenhanger van het Westerlauwers Fries is het Oosterlauwers Fries, dat tot aan het einde van de middeleeuwen in de Groninger Ommelanden en in Oost-Friesland werd gesproken. De enige daarvan resterende variant, het Saterfries, wordt nog gebruikt in enkele vroeger geïsoleerde dorpen in de gemeente Saterland (tussen Leer en Oldenburg).

Van het Fries bestaat een variant die wordt of werd gesproken langs de Noordzeekust en op de eilanden in de Duitse Bocht tot aan de grens tussen Duitsland en Denemarken. Deze variant staat bekend als het Noord-Fries en valt uiteen in een groot aantal sterk verschillende dialecten die in kleine regio's worden of werden gesproken doordat de gemeenschappen in dit gebied vroeger ten opzichte van elkaar geïsoleerd waren en weinig onderling contact onderhielden.

Het huidige Fries stamt af van het Oudfries, dat een sterke overeenkomst vertoonde met het Oudengels, waarvan enkele overeenkomsten met het Engels nog steeds zijn terug te vinden in het moderne Fries.